Ik nomineer ontwerpburo Catalogtree voor de door hen ontworpen TouchDoc Money & Speed – Inside The Black Box (2011). Het is de eerste documentaire ontwikkeld voor de iPad, waarvoor de ontwerpers de typologie wat dat betreft hebben moeten uitvinden.
Dit project gaat over technologie. Het onderzoekt de technologische oorzaak van de onverklaarbare flash crash. Maar het gaat ook om de technologie achter de datavisualisaties en de interface die de gebruiker van de TouchDoc in staat stellen de informatie te onderzoeken en begrijpen. Er zijn niet veel ontwerpers in Nederland die zich zo duidelijk met technologie bezig houden. In bepaalde ontwerpkringen wordt het handgemaakte zelfs tot een soort fetish verheven en keert men zich af van technologie.
De documentaire ‘Money & Speed - Inside The Black Box’ van Marije Meerman voor VPRO’s Tegenlicht reconstrueert een flash crash, een met ongekende snelheid en zonder aanwijsbare reden ontstane instorting van de Amerikaanse financiële markten op 6 mei 2010. Verantwoordelijk voor de crash is een netwerk van zwarte dozen die in een steeds verder geautomatiseerde financiële wereld steeds meer beslissingen nemen. Van de documentaire is door Catalogtree een TouchDoc gemaakt, een iPad-documentaire. De iPad-app biedt de gebruiker de mogelijkheid zelf de financiële data te verkennen en te onderzoeken.
De ontwerpers van Catalogtree houden zich al jaren bezig met technologie. Ze gebruiken het om datavisualisaties te programmeren. In hun project ‘Flocking Diplomats’ (2008) brachten ze zo verkeersovertredingen van diplomaten in New York City in kaart. De visualisaties op ‘Money & Speed’ gaan veel verder. Op basis van real-time data wordt de stand van de belangrijkste beurzen op een wereldkaart gevisualiseerd. Deze visualisaties, die Catalogtree in samenwerking met programmeur Lutz Issler heeft gemaakt, horen tot de spannendste van ‘Money & Speed’. Een van de belangrijkste visualisaties uit de documentaire is een op het oog uiterst simpele lijnanimatie die het verloop van de prijs van een aandeel tijdens de flash crash toont. De informatie aan de randen van het scherm geeft tot op de cent- en milliseconde nauwkeurig weer wat er gaande is. Er is hier een heldere en overtuigende vorm gevonden om complexe data te vertalen. Op de iPad kan de gebruiker de animatie in detail bekijken en echt doordringen tot de data. De interface van de iPad-app is doeltreffend.
De iPad-app ‘Money & Speed’ speelt in op een recente ontwikkeling. De ontvanger van informatie, vroeger noemden we hem lezer of toeschouwer, speelt hier een actieve rol in het communicatieproces. Het onderwerp van de documentaire illustreert bovendien de toegenomen complexiteit van een wereld waarin informatie in steeds grotere hoeveelheden en met een toegenomen omloopsnelheid wordt gegenereerd. Deze nieuwe situatie vraagt een andere rol van de schakel tussen de auteur van de informatie en de ontvanger van informatie, de informatie ontwerper. De makers van Money & Speed hebben oog voor deze nieuwe situatie en bieden op de iPad-app delen van de informatie aan als losse elementen waarmee de gebruiker zijn eigen verhaal kan maken. Catalogtree biedt de gebruiker een filter waarmee de verschillende onderdelen inzichtelijk worden gemaakt. Maar het is aan de gebruiker zelf om daaraan conclusies te verbinden.
De TouchDoc is een voorbeeldig samenwerkingsproject tussen documentairemaker, ontwerpbureau en programmeurs. Catalogtree’s ontwerp van de visualisaties en de interface van de TouchDoc ‘Money & Speed’ is van hoog niveau. Complexe processen worden inzichtelijk gemaakt. Het ontwerp van de interface van dit nieuwe medium is helder en biedt de gebruiker een nieuwe manier om informatie te onderzoeken. Catalogtree is niet alleen een pionier, maar legt met dit ontwerp de lat voor elke volgende TouchDoc direct heel hoog.
Credits
Catalogtree, Money & Speed, Inside the Black Box, 2011
In samenwerking met Marije Meerman, VPROS's Tegenlicht (regie), GertJan Kuiper, VPRO digitaal (project management), Noodlewerk, Systemantics (programmering).