Wij nomineren Waag Society voor de onderzoekende en stimulerende wijze waarmee ze de actuele en toekomstige rol van open design zichtbaar maken. Waag Society durft hardop na te denken, vragen te stellen en discussie te voeren. Over de rol van ontwerpers, over het proces van het maken en over de deelname door gebruikers.
Open design is design ‘waarvan de makers vrije distributie en documentatie toestaan en modificaties en afgeleiden goedkeuren’. Open design gaat uit van het vertrouwen in de ander, het voortbouwen op de data die worden uitgewisseld en het nemen van verantwoordelijkheid zodra er producten worden gemaakt en deze worden gebruikt. Door informatie en data te delen wordt cultuur gedeeld. Open design ligt in de lijn van vergelijkbare ontwikkelingen met ‘open source’ netwerken, zoals de komst van internet en van mobiele communicatie. Deze ontwikkelingen - meer transparantie en vrijheid - zijn niet meer weg te denken uit de hedendaagse maatschappij. Open design is helemaal nu.
Waag Society is al vele jaren de representant van open design in Nederland. Als pionier signaleert, onderzoekt en stimuleert Waag Society de mogelijkheden. Zij stellen dat design niet langer exclusief kan blijven. Op bewonderenswaardige wijze zetten zij zich hiervoor in vanuit de overtuiging dat nieuwe technologie het leven van alle dag eenvoudig en vanzelfsprekend zal verrijken. Dit gebeurt door middel van het initiëren en creëren van community platforms en open toegang tot technologie. Ook worden tools, richtlijnen en open licenties ontwikkeld die het mogelijk maken om kennis en ideeën te delen en hier respectvol mee om te gaan. De projecten van Waag Society vullen elkaar aan en versterken elkaar. Vaak leiden experimenten tot innovatie.
Recent is de ontwikkeling van de Fablabs, een internationaal netwerk van werkplaatsen met computergestuurde robots en machines. Deze zijn voor iedereen beschikbaar, mits de ontwerpen van de producten die er worden gemaakt, met anderen worden gedeeld. Zowel de nieuwe ontwerp- en productietechnieken als de mogelijkheid om producten af te stemmen op persoonlijke wensen zijn fascinerend. Ze bieden een ongekende extra dimensie aan ontwerpers en gebruikers, verspreid over de hele wereld. Waag initieerde het eerste Nederlandse Fablab in Amsterdam. Met dezelfde pioniersgeest zet Fablab Amsterdam zich nu in voor een Fablab in YogyaKarta Indonesië. Beide labs wisselen kennis en ervaring uit om met nieuwe technologie lokale problemen op te lossen. De ambitie is om in 2013 bijvoorbeeld goedkope protheses te kunnen produceren. De Fablabs dragen zo daadwerkelijk bij aan de ontwikkeling van lokaal relevante producten.
Is Fablab Amsterdam zowel een werkplaats als een schakel in een netwerk, via teleconferentie (face to face contact) verbindt Dialogue Café Amsterdam mensen ook wereldwijd om kennis uit te wisselen en creatieve oplossingen te zoeken voor actuele maatschappelijke vraagstukken. Voor verder onderzoek naar de reikwijdte van open design zijn binnen het Open Design Lab van Waag Society twee interessante initiatieven gestart. Voor de (Un)limited Design Contest, een prijsvraag die experimenteren met open design aanmoedigt, is Waag de organisatie die tools ontwikkelt en licentiesystemen inricht om open design mogelijk te maken. Door middel van ‘downloadable design’ wordt gewerkt aan een netwerk van productontwerpers, digitale distributeurs, producenten en leveranciers van materialen om nieuwe businessmodellen en productontwerpen te maken. Hierbij wordt gestreefd naar lagere productie- en transportkosten, minder afval, transparantie in de productieketen en last but not least directe invloed van de eindgebruiker op het productontwerp. Deze manier van delen van kennis en ervaring heeft grote invloed op het volledige designproces.
In het boek Open Design Now, verschenen in 2011, worden oorsprong, huidige ontwikkelingen en toekomstscenario’s van open design beschreven. Het geeft geen antwoorden maar wel tal van overdenkingen en voorbeelden. Het boek heeft de potentie zich te ontwikkelen tot een waardevolle tool voor ontwerpers. Open design: een kwestie van delen.
Credits
In samenwerking met: Premsela, The Netherlands Institute for Design and Fashion, Creative Commons Nederland, MIT Center for Bits and Atoms, FabLab.nl, Etsy, Droog Design, DMY, Open Design City
Met dank aan: Arne Hendriks, Neil Gershenfeld, Sherry Lassiter, Roel Klaassen, Lucas Evers, Aart Helder, Hendrik-Jan Grievink, Peter Troxler, Michel Avital, Matt Cottam
Credits Waag Society:
Bas van Abel (creative director, Waag Society). Open Design Lab Waag Society 2010-2011